Introito

m. Pasimulâ ng isáng bagay.

Mulâ ó simulâ ng misa.

Intruso, sa

adj. Manglulupig; mangangagaw ng karangalan, katungkulan, pagaarì at ibá pa.

Intuición

f. Pagkákilalang malinaw sa isáng ísipan ó katotohanan, na parang nákikita.

Pagkawari.

Intuitivo, va

adj. Ang náuukol sa pagkákilalang malinaw sa isáng pagkukurò ó katotohanan, ó sa anománg bagay.

Inundación

f. Bahâ; pagapaw ó paglakí ng tubig sa lupà ó sa bayan.

fig. Kasaganàang malabis ng anomán.

Inundar

a. Apawan ng tubig ang lupà ó bayan.

fig. Punùín ng mg̃a taong dayuhan ó ng ibáng bagay ang isáng bayan ó lupàín.

r. Bumahâ; umapaw ang tubig.

fig. Mapunò; dumagsâ sa isang bayan ang mg̃a tagá ibáng lupà ó anománg bagay.

Inusitado, da

adj. Hindî ugalì; dî kaugalian.

Lipás; dî kagamitán.

Inútil

adj. Walâng kabuluhán; walâng kasaysayan.

Walâng kapakanán.

Walâng kaya.

Inutilizar

a. Walíng kabuluhán ó kasaysayan ang isáng bagay.

Siràin.

Pawalâng kaya.

r. Mawalán ng kabuluhán ng

Invadir

a. Salakayin; loobán; pasuking pilit ang alinmáng poók ó lugál.

Mangloób; sumalakay.

Invalidar

a. Pawalâng halagá ó bisà ang anománg bagay.

Inválido, da

adj. Mahinà; salantâ.

fig. Walâng halagá; walâng bisà.

Invasión

f. Pagloób, ó pangloloób; pagsalakay; paglusob.

Invasor, ra

s. y adj. Ang nangloób; ó sumalakay.

Mangloloób; mananalakay.

Invencible

adj. Hindî madaíg; dî matalo; dî masupil.

Invención

f. Paglaláng; paglikhâ.

Ang bagay na linikhâ ó linaláng.

Pagkatagpô; pagkatuklás.

Dayà.

Kathâ.

Invencionero, ra

m. y f. Mapaglaláng; mapaglikhâ.

Magdarayà.

Mapagkathâ ng kasinungalingan.

Inventar

a. Lumaláng; lumikhâ.

Kathâín; ó isipin ng mánunulat ó masining ang anománg gawâ.

Magdayà; magkathâkathâ ng kasinungalingan.

Inventario

m. Talâang maayos at bukódbukód ng mg̃a pagaari at ibá pang mg̃a bagay, na náuukol sa isáng tao ó sa isáng kapisanan.

Invento

m. Paglikhâ; paglaláng ng anomán.

Laláng; likhâ.

Dayà.

Inventor, ra

m. y f. Manglilikhâ; manglalaláng.

Magdarayà; mapagkathâkathâ.

Inverosímil

adj. Malayòng magkatotoó; ó walâng bakás katotohanan.

Inverosimilitud

f. Kalayùan sa katotohanan; ó kawalán ng bakás katotohanan.

Invertir

a. Guluhín; gusutín ang mg̃a bagay ó ang hanáy ng anomán.

Ipatiwarík; baligtarín.

Gugulin; gamitin ang yaman ó salapî sa anomán.

Iukol ang panahón sa gayó’t ganitóng paraán.

Investidura

f. Pagbibigáy ó pagkakaloób ng isáng mataás na karangalan ó katungkulan.

Investigación

f. Pagsisiyasat; pagsusugíd; pagsigasig na mapalitáw ang anomán.

Investigar

a. Siyasatin; usisàin; sigasigin; pagsikapang palitawín ang anomán.

Investir

a. Bigyán, pagkalooban ng anománg karangalan ó katungkulan mahalagá.

Inveterarse

r. Tumandâ.

Malumà.

Magluwát; ó manatilì sa dating lagáy ang anomán sa mahabàng panahón.

Invicto, ta

adj. Hindî matalo; ó tuwî na’y mánanalo.

Invierno

m. Tagulán; taglamíg; taggináw.

Invigilar

a. y n. Pakaalagàan; ó kalingàing mabuti ang anomán.

Inviolable

adj Hindî dapat paslangín; ó dî mapapasláng ang anomán.

Ang dapat igalang.

Invisible

adj. Ang hindî mákita; ó dî makikita ang anomán.

Invitación

f. Anyayà; ó pagáanyayà.

Paanyayà.

fig. Pagyayà; pagakit; pagudyók na gawín ang anomán.

Invitar

a. Maganyayà; ó anyayahan.

Pigingín.

fig. Akitin; yayàin; udyukán.

Invocación

f. Pagtawag; pagdalangin; paghingî ng tulong.

Invocar

a. Tumawag na humingî ng tulong; dumalangin; paampón.

Involuntariamente

adv. m. Napilitan; hindî ibig; dî kalooban.

Dî kinusà; dî tinalagá.

Ir

n. Yumao; humayo; lumakad.

Paroón, ó pumaroón; tumungo; tumumpá sa ibáng poók ó lugál.

Pumustá; tumayâ.

Patungo; patumpá; gaya ng este camino VA al cementerio, ang daáng itó’y PATUNGO sa líbingan.

r. Umalís; yumao; humayo; pumanaw.

Maghingalô; ó mamatáy.

Tumulò; tumagas.

Mádulas; mádupilas.

Maubos; masaíd ang anomán.

Mapunit; ó malumà ang damít.

Mautót; ó mátaé ng walâng malay ó dî kinukusà.

Ira

f. Galit; poót.

Nasàng manghigantí.

fig. Ang dahás ó bagsík ng mga elemento.