Machear
n. Maganák ang hayop ng maraming lalaki kay sa babae.
n. Maganák ang hayop ng maraming lalaki kay sa babae.
m. Tagâ ng hapak.
m. Hapak.
Gulok; iták.
m. Hayop na lalaki.
f. Babaing hayop nà hindî nagaanák.
f. Pagdurog; pagbayó.
a. Bugbugín; bayuhín; durugin sa hampás ang anomán.
f. Katipîan; kasinsinán; katigasan; katibayan.
adj. Yayát; putlâin; malungkót.
a. Tipìin; siksikín ang anománg guwáng, upáng tumigás at tumibay.
m. Tipî; siksík; masinsín; matigás; matibay.
Pisigán; batibot.
fig. Matibay; matatág.
f. Dungis; mansá.
fig. Ang bagay na nakasísirà ng puri.
f. Labay.
fig. Ang lalaking tamád at pabayà.
f. Kahoy; kalap.
f. Katipunan ng mga kalap.
m. Katipunan ng mg̃a kahoy, na gagamitin sa isáng bahay, gusalì, ó sa ibá pang bagay.
f. Tindahan ng kahoy; ó lugál na pinagtitinggalán ng kahoy.
m. Magkakahóy.
Anluwagi.
m. Kalap na malakí at mahabà, na ang karaniwan ay parisukát.
Pirasong malakí ng kahoy na tabás sa apat na mukhâ at isinásangkáp sa pagpapatayô ng bahay.
f. Ali sa pakinabang; ó asawang kaulî ng amá, ukol sa mga anák nitó.
f. Iná; nanay.
Ang babaing nanganák na.
Ngalang itinátawag sa mga religiosa.
Ang bahaybatà.
fig. Ang dahilán, punò ó ugát na pinanggalingan ng isáng bagay.
f. Ang lunggâ ó yungíb na tinátahanán ng mg̃a koneho, at ibá pang hayop.
fig. Ang tagùan ó kanlungan ng mga taong masamâ ang pamumuhay.
f. Iniiná; ó ninang sa pagbibinyág, sa pagkukumpíl ó sa pagkakasál.
Ang babaing nagaampón sa isáng tao sa anománg hináhangád.
f. Ang madaling araw; ang bukángliwaywáy.
Ang paggising sa madalîng araw; ó pagbabangon ng lubhâng maaga.
De madrugada. m. adv. Sa madalîng araw; ó maagangmaaga.
m. y f. Ang gumígising ng maagangmaaga; ó ang may ugaling gumising ng madalîng araw.
n. Gumising ng madalîng araw; ó bumangon ng maagangmaaga.
fig. Umagap.
f. Pagpapahinóg; ó pagkahinóg.
m. Ang lugál na páhinugan ng mg̃a bungang kahoy.
a. Pahinugín ang bunga ng kahoy.
n. y r. Mahinóg.
fig. Tumandâ; magkaisip; magkabaít.
adj. Nakahíhinóg.
m. Pangpahinóg.
f. Kahinugán; pagkahinóg.
fig. Ang katalinuhan ó kabáitan sa pamumuhay.
Katandâan; kagulangan ng tao.
adj. Hinóg.
fig. Mabaít; marunong; matalino.
Matandâ; magulang na tao.
f. Ang babaing nagtuturò ng anománg sining, hanapbuhay ó buldá sa mg̃a batàng babae.
Ang babaing gurò sa isáng páaralán.
Ang asawa ng maestro.
f. Kabihasnán at kahusayang gumawâ ó magturò ng anomán.
Ang pagkagurò; ó pagkamaestro.
m. Ang gurò; ó nagtuturò ng isáng dunong ó sining.
Ang sanáy ó bihasá sa isáng hanapbuhay ó gawàin.
adj. Sinásabi sa mga gawâng dakilà ó lubhâng mahusay ang pagkayarì, na magagawâng huwaran ng kaparis niyá.
f. Sining na nagtuturò ng paggawâ ng mg̃a kababalaghán ó ng mga katákatakáng bagay.
Salamangká.
m. y f. Magsasalamangká.
adj. Ang náuukol sa mahiya ó salamangká.
fig. Kahangàhangà; kagilágilalás.
adj. Ang náuukol sa kagurùan.
m. Kagurùan; ó ang pagtuturò at pamamahalà ng gurò sa mga tinuturùan.
Katibayan ó taás ng pagkagurò na ibiníbigáy sa isáng páaralán.
Ang paggugurò; ó ang katungkulan ng gurò.
Ang katipunan ng mga gurò sa isáng bayan, lalawigan, at ibá pa.
m. Ang punòng mataás sa isáng kaharìan ó bayan.
Ang hukóm na mataás.
Ang karangalan ó katungkulan ng pagkahukóm.
adj. Ang náuukol sa gurò ó kagurùan.
Ang anománg ginágawâ ng buông husay.
f. Katungkulan at karangalan ng magistrado.
Panahóng itinátagál ng katungkulang itó.
Katipunan ng mga magistrado.
f. Kalakhán, ó kadakilâan ng pusò; kagandahan ng kalooban.
adj. Ang may malakí at marangál na pusò; ang may magandáng kalooban.
m. Ang taong lubhâng dakilà at makapangyarihan.
Máginoó.
adj. Ang náuukol sa batobalanì.
Ang nakahíhitít ó nakaháhalina ng ibáng bagay.
m. Ang bagsík na tagláy ng batobalanì, na humihitít ó makahila sa bakal ó sa patalím.
f. Ang pagbatobalanì; ó paghitít ng batobalanì sa bakal.
a. Batobalanìin; ó hititín ng batobalanì ang bakal.
a. Padakilàin; purihin; itanyág; ibunyî.
Painamin; parikitín.