Nacarado, da
adj. Kulay nakar; ó kulay kapís.
May nakar; ó napapamútihan ng nakar.
adj. Kulay nakar; ó kulay kapís.
May nakar; ó napapamútihan ng nakar.
adj. Ang sarili ó kawangís ng nakar.
n. Ipanganák; sumilang; sumipót; lumitáw; lumabás sa maliwanag.
Tumubò; sumibol; gumitî ang halaman; ó sipután itó ng dahon, bulaklák ó bunga.
Tubùan ng balahibo, buhók ó pakpák ang katawán ng hayop.
Manggaling sa isáng ának ó lahì.
fig. Sumikat; sumilang; mamiták ang araw, buwán, at ibá pa.
Magmulâ; ó magbuhat ang isáng bagay sa ibá.
Bumalong ang ilog ó batis.
Mamulat, ó lumakí sa anománg hilig ó kaugalian.
r. Sumuplíng; sumipót; sumibol ng kusà ang isáng halaman.
adj. Ipinanganák.
Katutubò.
Angkóp; akmâ at bagay sa anomán.
m. Med. Bukol.
adj. Ang sumísipót; sumísilang; ó gumígitî.
fig. Ang kasisipót lamang; ó bagong gumígitì ó sumísikat.
m. Silanganan.
m. Panganganák; kapangánakan.
Rel. Ang panganganák kay Hesukristo.
Pagtubò; paggitî; pagsibol ng binhî ó halaman.
Ang lugál na tinubùan ng isáng tao.
Pinanggalingan, ó pinagmuláng panahón ng anomán.
Pinagbuhatang lahì ó angkán ng sínomán.
f. Bansâ.
Katipunan ng mg̃a nanánahán sa isáng lupàín, bayan ó kaharìan.
De nación. m. adv. Tagá; ó tubò sa. Sinásabi itó sa tinubùang lupà ng isáng tao.
adj. Ang sarili ó náuukol sa bansâ; pangbansâ.
m. Ang taong tubò sa isáng bansâ ó bayan, bilang kalaban ng tagá ibáng lupà.
f. Pagkabansâ.
Ang pagibig sa tinubùang bayan.
Ang kapamayanán; ó pagkamámamayán ng isáng tao.
f. Walâ; ó kawaláng lubós ng anomán.
Anomá’y walâ.
adv. neg. Walâ; paano ma’y hindî.
fig. Hamak; muntîng bagay.
f. Timbulan sa paglangóy.
m. Lánguyan; ó lugál na malálanguyán.
m. y f. Ang sanáy ó marunong lumangóy; manglalangóy.
n. Lumangóy.
Lumutang ang anomán.
fig. Sumaganà; magtamasà sa anománg bagay.
pron. indet. Walâ; ó walâ sínomán; ó sínomán ay hindî. Sinásabi lamang sa tao.
m. adv. Palangóy; ó nilálangóy.
f. Pangatîng ibon.
fig. Laláng; silò; parayà.
f. pl. Naguwas; ó damít na pangloób ng mga babae.
m. Baraha.
f. Pigî; ó bawà’t isá ng dalawáng kalamnán ng puwít.
f. Ang lamán sa pigî ng baboy.
Hampás ó palò sa pigî.
adj. Ang náuukol sa pigî.
adj. Ang matambók ang pigî; ó pigîán.
f. Daong; sasakyán.
m. Tipon ó buntón ng mga bagay na walâng kabuluhán.
f. Suhà; lukbán.
Mil. Punglô ó bala ng kanyón na kasinglakí ng suhà.
adj. Kulay suhà.
m. Lugál na maraming punò ng suhà; ó lukbanan.
m. y f. Magsusuhà; ó maglulukbán.
f. Dalanghita.
m. Bot. Ang punò ng suhà ó lukbán: ang kanyáng bulaklák ay ang asahar, at ang kanyáng bunga’y ang suhà ó lukbán.
adj. y m. Med. Pangpatulog.
adj. Ilungán; ó malakí ang ilóng.
adj. Ang malakí ó matangos ang ilóng.
Ang anyông ilóng; ó hitsurang ilóng.
f. Ilóng.
Ang butas ng ilóng.
Pangamóy.
Narices remachadas. Ang ilóng na sarát.
f. Bot. Narra; asanâ.
adj. Masasaysáy.
f. Pagsasaysáy; ó pananalaysáy ng anomán.
m. Ang nagsasaysáy; ó nagsasalaysáy.
a. Saysayín; salitín; ó ibalità ang anomán.
Magsaysáy; magsalaysáy ng anománg pangyayari.
f. Pananalaysáy.
Katalinuhan ó kasanayáng magsaysáy ng anomán.
adj. Ang náuukol sa pananalaysáy; ó nasasakláw ng pagsasaysáy.
adj. Ang náuukol sa ilóng.
f. Lakníp ó lináb ng gatas, sabáw, at ibá pang bagay na lusáw.
fig. Ang pinakapangulo at pinakamagalíng ng anomán.
f. Ang sining ng paglangóy.
Ang paglangóy.
adj. Ang náuukol sa kapangánakan.
Katutubò; sarili.
m. Ang araw ng kapangánakan ng isáng tao.
adj. Ang náuukol sa araw ng kapangánakan.
m. Ang araw ng kapangánakan.
f. Ang bilang ng mg̃a ipinangánganák sa isáng bayan ó sa isáng panahóng tiyák.
adj. Ang lumálangóy ó lumúlutang sa tubig.
adj. Ang náuukol sa paglangóy.
Lugál na sadyâng lánguyan ó páligùan.