Nubloso, sa

adj. Maulap; madilím; ó balót ng ulap.

fig. Sawîng palad.

Nudo

m. Buhól

Sa mg̃a kahoy at kawayan, ay matá ó bukó.

Pamamagâ ó bukol sa mg̃a litid ó butó.

fig. Ang dahilán, ó álinlang̃an sa anomán.

Pagkakásama; pagkakátali ng anomán.

Nudoso, sa

adj. Mabuhól, ó maraming buhól; bukuhán; salimuót.

Nuera

f. Manugang na babae.

Nuestro, tra

pron. poses. y adj. Amin; atin; kanitá; ó namin; natin.

Los nuestros. m. pl. Ang mg̃a kaayon; kasamahán, kahanapbuhay, kaugali ó kaisá ng nagsasalitâ.

Nueva

f. Balità; panḡyayari ó balitàng bago, na hindî pa násasabi ni náririníg.

Nueve

adj. Arit. Siyám.

Ikasiyám.

m. Ang sipra ó número 9.

Nuevo, va

adj. Bago.

Bagong datíng.

Baguhan.

Aralán.

De nuevo. Ulî; mulî.

Nulidad

f. Kawalán ng bisà; kawalán ng halagá ng anománg bagay.

Kakulangán; ó kapintasan na nakabábawas ng halagá ng anomán.

Kawalán ng kaya.

Nulo, la

adj. Walâng bisà; walâng halagá.

Walâng karapatán.

Walâng kaya.

Numen

m. Diusdiusan.

Ang talas ng isip sa paggawâ ng anomán.

Numeración

f. Pagbilang; pagbibiláng.

Arit. Ang pagbilang, na siyáng unang bahagi ng bilangán ó aritmética.

Numerador

m. Arit. Kabilangán; ó ang número ó bilang na isinúsulat sa dakong itaás ng isáng hatì ó quebrado.

Numeral

adj. Ang sarili ó náuukol sa bilang ó número.

Numerar

a. Bumilang; bilangin.

Lagyán ng bilang ó número ang mg̃a dahon ó mukhâ ng aklát.

Tatakán ng número ang mg̃a balutan, bastâ, at ibá pa.

Numérico, ca

adj. Ang may sangkáp na número; ó ginawâ sa número.

Número

m. Bilang; ó número.

Ang sipra ó tandâ na nagsasaád ng número ó bilang.

Ang dami ng tao ó bagay na may íisáng hugis.

MIXTO. Arit. Bilang na halò.

PLURAL. Gram. Bilang na pangmarami.

QUEBRADO. Arit. Bilang na hatì.

SINGULAR. Gram. Bilang na pang-isá.

Numerosidad

f. Karamihan; kakapalán ng bilang ng anomán.

Nunca

adv. t. Kailán ma’y hindî.

Nunca jamás. m. adv. Hindî kailán man; ó magpakailán ma’y hindî.

Nuncio

m. Ang tagapagbalità; ó tagadalá ng balità ng sínomán sa ibá.

Ang sugò ng Papa sa mg̃a kahariang binyagan.

fig. Babalâ; ó tandâ ng anomán.

Nuncupativo

adj. y m. For. Ang testamentong sinásabi lamang ng bibíg.

Nupcial

adj. Ang náuukol sa pagkákasál ó pagiisáng dibdíb.

Nupcias

f. pl. Pagkákasál; ó pagiisáng dibdíb.

Pagaasawa.

Nutrición

f. Pagpapakain.

Pagkain; pagtabâ; paglusóg ng katawán.

Nutrimento

m. Ang pagkaing nakabúbuhay at nakapagpapalusóg ng katawán.

Nutrir

a. Pakanin; patabâín; palusugín ang katawán.

fig. Palakasín; buhayin.

r. Kumain; tumabâ; lumusóg ang katawán.

Nutritivo, va

adj. Pangpabuhay; pangpatabâ; pangpalakás; pangpalusóg.

Nutriz

f. Sisiwa; ó nagpapasuso.

Ó

conj. disy. Ó: gaya ng Pedro ó Antonio, si Pedro ó si Antonio; rico ó pobre, mayaman ó dukhâ.

Oasis

m. Ang poók na may mg̃a halaman na nátatagpùan sa gitnâ ng mg̃a iláng ó desiertong buhangin sa Asia at Áprika.

Obcecación

f. Kabulagán; kadilimán ó kalabùan ng isip.

Obcecar

a. Bulagin; palabùin ó padilimín ang isip ó matá.

r. Mabulag; lumabò; ó magdilím ang isip ó matá.

Obedecer

a. Sumunód; tumalima; tumupád sa utos ó kaibigán ng ibá.

Sundín; talimahin; tupdín ang átas ng ibá.

Obediente

adj. Masúnurin; mapagtalima sa iniúutos.

Obesidad

f. Katabâang malabis ng katawán ng tao.

Obeso, sa

adj. Matabâng totoó; ó labis ng katabâan.

Óbice

m. Kapinsalàan; balakíd; saguwil; hadláng; sagabal.

Objeción

f. Paklí; tugón; sagót; pagmamatuwíd.

Objetar

a. Pumaklí; tumugón; magmatuwíd; sumalangsáng.

Objeto

m. Bagay na anomán.

Akalà; isip.

Tungo; layon; sadyâ; hangád; tukoy ng anomán.

Obligación

f. Katungkulan; tungkól.

Paggantí sa utang na loób.

For. Ang kasulatang nagsasaysáy ng pangakò sa pagtupád ng anomán.

Obligar

a. Pilitin; pigipitin sa paggawâ ng anomán.

Lamuyutin; hulihin ang loób ng sínomán sa suyò ó giliw.

r. Mápilitan.

Managót.