Estar

n. Dumoón. Ejemplos: Estar en casa, dumoón sa bahay; Pedro estuvo en Europa, si Pedro ay dumoón sa Europa.

Nasa. Ejemplos: Mi padre está en Bulakán, ang aking amá ay nasa Bulakán; el libro está en la mesa, ang aklát ay nasa dulang.

Na. Ejemplos: Está aquí, náritó; está ahí, náriyán; está allí, naroón.

Kung kasama ng mg̃a adjetivo ó pangturing, ang kahulugán ay dumamdám ó magkaroón ng anomán, gaya ng estar triste, malungkót; estar alegre, matuwâ; estar enfermo, magkasakít.

r. Tumigil; humintô; mabalam; magluwát.

Estatua

f. Larawang ginawâ sa bató, kahoy, lupà, at ibá pa na huwád sa katutubò.

Estatuir

a. Itatág; itayô; iutos; iatas; ipasiyá.

Estatuto

m. Palátuntunan; pátakarán; kautusán.

Este, ta, to

pron. dem. Itó; yarí. Nagiging adjetivo ó pangturing, kailán ma’t kasama ng substantivo ó pangdiwà, gaya ng este libro, ang aklát na itó; esta vida, ang buhay na itó ó yarí.

m. Geogr. Silanganan.

Esterar

a. Banigán; ó latagán ng baníg ang hihigán.

Estéril

adj. Baóg; dî namumunḡa.

fig. Panahóng tuyót.

Esterilidad

f. Kabaugán; kawalán ng bunga; kasalatán ng ani.

Estero

m. Paglalatag ng baníg.

Sapa; bitás.

Estiércol

m. Dumí ó tae ng alinmáng hayop.

Halaman ó yagít na bulók na magagawâng patabâ sa lupà.

Estilo

m. Hawíg; anyô; ayos; paraán.

Gawì; kaugalian.

Estima

f. Halagá; ó pagpapahalagá sa isáng tao ó sa anománg bagay.

Estimación

f. Halagá; kahalagahán.

Paggiliw; pagmamahál.

Estimar

a. Halagahán; ó lagyán ng halagá.

Giliwin; mahalín.

Hatulan.

Estimular

a. fig. Pasiglahin ang loób sa paggawâ ng anomán.

Estipendio

m. Bayad ó upa sa alinmáng paggawâ ó paglilingkód.

Estirar

a. Banatin; higitín; unatin; hilahin; batakin.

fig. Habàan; ó pahabàin ang anomán.

r. Maunat; mabanat.

Estirpe

f. Pinanggalingan ng isáng ának ó lipì.

Estocada

f. Saksák; ulós ng dulo ng espada.

Sugat na gawâ ng saksák ó ulós.

Estolidez

f. Kakulangáng ganáp ng pagiisip; lubós na kamangmangán.

Estomacal

adj. Ang náuukol sa sikmurà.

Ang mabuti sa sikmurà.

Estorbar

a. Gambalàin; abalahin; ligaligin.

Sawatâín; sansalàin.

Estorbo

m. Abala; sagabal; ligalig; gambalà.

Estrado

m. Karurukan.

pl. For. Sa mg̃a húkuman ay ang lugál na pinaghahatulan sa mg̃a usapín.

Estragar

a. Sumirà; makapanganyayà.

r. Masirà; mapanganyayà; málugsô.

Estrago

m. Kasiràang malakí na ginawâ ng digmâan, salot, at ibá pa.

Pagkaguhô; pagkagibâ; pagkalugsô.

Estrangular

a. Patayín sa sakál ang isáng tao ó hayop.

Estratagema

f. Laláng sa pakikibaka.

fig. Laláng; dayà.

Estraza

f. Basahan; kaputol na damít na sirâ at magaspáng.

Papel na magaspáng at ginágamit na pangbalot.

Estrechar

a. Kitiran; kiputan.

fig. Sikipán; sikìin; gipitín.

fig. Pilitin; pigipitin

r. Mangurong.

fig. Magtipíd; magliít ng gugol.

Magíbigan.

Estrechez

f. Kakiputan; kakitiran.

Kasikipán; kahigpitán.

Kaiklîan ng panahón.

Matalik na pagiibigan.

Kagipitan.

Kasalatán.

Estrecho, cha

adj. Makipot; makitid.

Masikíp; mahigpít.

fig. Salát; dahóp.

Mabagsík.

Malapit na pagkakámaganak; matalik na pagiibigan.

m. Kagipitan; kasalatán; kapanganiban.

Estrechura

f. Kakiputan; kagipitan; kasikipán ng isáng lupà ó daán.

Estregar

a. Kuskusín; kusutín; hilurin.

Ikuskós; ikusót ang isáng bagay sa ibá.

Estrella

f. Astr. Bitwín; talà.

fig. Palad; kapalaran.

Estremecer

a. Galawín; yanigín; pakinigín.

Papanginígín; gulatin; takutin.

r. Yumaníg; kuminíg.